Solarium na cenzurowanym

Artykuł opublikowany: 2015-11-26

prof Piotr RutkowskiKorzystanie popularnego w Polsce solarium zwiększa ryzyko zachorowania na czerniaka i inne nowotwory skóry. Ze względu na karnację, około 70% Polaków jest w grupie ryzyka zachorowania na ten nowotwór. U osób korzystających z solarium ryzyko rozwoju czerniaka wzrasta o 20%, natomiast wśród osób poniżej 30. roku życia nawet o 75%.

Badania wskazują, że promieniowanie UV światła słonecznego jest główną przyczyną rozwoju nowotworów skóry, w tym czerniaków. Na niekorzystne działanie promieni słonecznych narażeni jesteśmy głównie, gdy spędzamy czas na świeżym powietrzu przy dużym nasłonecznieniu, podczas wycieczek do ciepłych krajów i korzystania z solariów. Udowodniono, że u osób korzystających z solarium częściej niż raz w miesiącu, ryzyko zachorowania na czerniaka wzrasta aż o 55%! Dlaczego? Ponieważ nie ma żadnej bezpiecznej dawki solarium dla człowieka. Emituje ono promieniowanie ultrafioletowe, które jest 10 razy większe niż promieniowanie w najbardziej słoneczny dzień. Szczególnie szkodliwe jest korzystanie z solarium jesienią i zimą. W tym okresie nasza skóra nie jest przygotowana na dawkę promieniowania i brakuje jej wewnętrznej ochrony. Dlatego silne promieniowanie ultrafioletowe wytwarzane przez solaria może prowadzić do niekontrolowanych i nagłych zmian w komórkach, a w rezultacie do powstawania nowotworów.

Czy jesteś w grupie ryzyka?

Około 10% wszystkich wykrywanych nowotworów złośliwych u ludzi stanowią nowotwory skóry. Można je podzielić na raki skóry oraz czerniaki. Najczęściej zmiany nowotworowe pojawiają się na odsłoniętych częściach ciała, ale niektóre z nich mogą też występować na całej powierzchni skóry. Na nowotwory skóry bardziej narażone są osoby posiadające jasną karnację, niebieskie oczy, rude lub blond włosy. W grupie ryzyka są też ludzie z licznymi piegami, przebarwieniami i znamionami (zwłaszcza w miejscach narażonych na podrażnienie, np. tam, gdzie może ocierać nas odzież). Dodatkowe czynniki, które zwiększają ryzyko zachorowanie to: oparzenia słoneczne w przeszłości czy słaba tolerancja na słońce. Ponadto niebezpieczne dla skóry jest przebywanie w pełnym słońcu powyżej godziny i korzystanie z solarium. Sprawdź również, czy w Twojej rodzinie były już przypadki nowotworów skóry i czerniaków. Jeśli tak, musisz zwracać na siebie większą uwagę. Wiele zmian skórnych możesz wykryć samodzielnie, a nowotwory będące we wczesnym stadium są łatwe do wyleczenia za pomocą prostych zabiegów chirurgicznych. Nowotwór nie powstaje z dnia na dzień. To proces długotrwały i wielostopniowy, który poprzedzony jest pojawieniem się atypowych zmian na skórze. Niektóre z nich nie przekształcają się w nowotwory złośliwe, inne zaś mogą być bardzo niebezpieczne dla zdrowia.

Dlaczego powinniśmy bać się czerniaka?

Czerniak to jeden z najbardziej agresywnych nowotworów złośliwych skóry. Jest on najczęściej spotykanym nowotworem wśród młodych ludzi. Mimo, że stanowi tylko 6% wszystkich nowotworów skóry to jest odpowiedzialny za śmierć aż 80% chorych cierpiących na nowotwór złośliwy skóry. Skąd takie niepokojące statystyki? Przede wszystkim wciąż nie stosuje się zasad bezpiecznego opalania. Zapomina się też o regularnych badaniach zmian skórnych, co powoduje, że choroba wykrywana jest za późno, a stosowane leczenie nie przynosi pożądanych efektów. Czerniaki rozrastają się i mogą tworzyć przerzuty, które są trudne do wyleczenia. Dlatego tak ważne jest wczesne oraz prawidłowe rozpoznanie choroby. Gdy choroba nie jest w zaawansowanym stadium, można wyleczyć aż 80% przypadków.

Złote zasady ochrony przed nowotworem skóry

  • Unikaj słońca w godzinach 11.00-16.00, a już koniecznie w godzinach 11:00 – 13:00.
  • Nie opalaj się w solarium!
  • Jeśli chcesz się opalać na świeżym powietrzu, rób to z głową – pamiętaj o stosowaniu filtrów UV (w naszej strefie klimatycznej powinniśmy sięgać po kosmetyki z filtrami anty-UV nie mniejszym niż 30), noszeniu czapki i okularów przeciwsłonecznych, nigdy nie dopuszczaj do oparzeń słonecznych.
  • Raz w miesiącu dokładnie oglądaj swoją skórę – sprawdź, czy Twoje znamiona nie zmieniają się lub czy nie pojawiły się nowe.
  • Nie dopuszczaj do oparzeń słonecznych, szczególnie u dzieci.
  • Jeśli masz na skórze znamiona nie wystawiaj ich na nadmierne działanie promieni słonecznych (zaklejanie znamion plastrem czy smarowanie ich kremem ochronnym o wysokim faktorze pomaga w znikomym stopniu).
  • Przynajmniej raz na rok odwiedzaj kontrolnie dermatologa lub chirurga-onkologa.
  • Jeśli zauważysz, że coś podejrzanego dzieje się z Twoim znamieniem, niezwłocznie udaj się
    do dermatologa lub chirurga-onkologa.

Prof. dr hab. med. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków w Centrum Onkologii – Instytucie im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie